فروشگاه کلید هوایی اشنایدر
0 محصولات نمایش سبد خرید

سبد خرید شما خالی است.

جلوگیری از برق گرفتگی

جلوگیری از برق گرفتگی

با وجود روش های مختلف برای جلوگیری از برق گرفتگی سالانه تعداد قابل توجهی مرگ و میر در اثر برق گرفتگی اتفاق می افتد. برق گرفتگی زمانی رخ می دهد که اختلاف پتانسیلی بین دو نقطه از بدن ایجاد و باعث شود که جریان الکتریکی از نقطه ای از بدن وارد و از نقطه دیگری خارج شود. یا به عبارت ساده تر، بدن انسان قسمتی از مدار الکتریکی باشد. برای جلوگیری از برق گرفتگی باید از انواع برق گرفتگی آگاهی کافی داشته باشیم تا بتوانیم از انسان و دستگاه ها در برابر برق گرفتگی محافظت کنیم.

جلوگیری از برق گرفتگی

انواع برق گرفتگی

شدت جریان الکتریکی به مستقیم یا متناوب بودن جریان بستگی دارد. جریان متناوب به علت ایجاد انقباض عضلانی و تأثیر روی عملکرد قلب، حدود ۴ تا ۶ برابر خطرناکتر از جریان مستقیم است. انواع برق گرفتگی به دو طریق ممکن است رخ دهد: برق گرفتگی در اثر تماس مستقیم و برق گرفتگی در اثر تماس غیرمستقیم.

برق گرفتگی در اثر تماس مستقیم

 برق گرفتگی در اثر تماس مستقیم یا تماس با هادی برقدار هنگامی که سیستم الکتریکی سالم است و انسان بر اثر سهل انگاری یا بی توجهی، با هادی برقدار در یک یا دو نقطه تماس می گیرد، برق گرفتگی رخ می دهد. شدت برق گرفتگی به اختلاف پتانسیل بستگی دارد و در ولتاژهای بالا یا پایین ممکن است رخ دهد. اگر اختلاف پتانسیل پایین باشد فقط در صورتی که تماس مستقیم با هادی برقدار اتفاق بیفتد برق گرفتگی اتفاق می افتد. اما اگر ولتاژ بالا باشد در هر دو صورت فرد دچار برق گرفتگی می شود. به همین دلیل اشخاص باید در مقابل خطرات احتمالی ناشی از تماس با قسمت های برقدار تأسیسات الکتریکی حفاظت شوند.

برق گرفتگی در اثر تماس غیرمستقیم

برق گرفتگی در اثر تماس غیرمستقیم یا تماس با بدنه های دستگاه های الکتریکی وقتی اتفاق می افتد که در اثر خراب شدن عایق بندی یا هر علت دیگری، یک هادی برقدار با سطوح فلزی (یا بدنه هادی) دستگاه تماس یابد و انسان با همان سطح فلزی در تماس باشد، به این نوع برق گرفتگی، غیرمستقیم می گویند.

روش های حفاظت در مقابل برق گرفتگی

برای به حداقل رساندن احتمال خطر برق گرفتگی باید موارد ایمنی در طراحی، ساخت، نصب و بهره برداری از دستگاه های الکتریکی رعایت شود. روش های جلوگیری از برق گرفتگی برای محافظت از مدارها، تجهیزات و انسان ها در نظر گرفته شده اند.

جلوگیری از برق گرفتگی مستقیم

روش های مختلفی برای جلوگیری از برق گرفتگی به روش مستقیم وجود دارد. این روش ها در ادامه معرفی و توضیح داده می شوند.

جلوگیری از عبور جریان الکتریکی از بدن انسان

محدود کردن جریانی که ممکن است از بدن عبور کند (به میزان کمتر از جریان برق گرفتگی)

عایق بندی قسمت های برق دار قابل دسترس

ایجاد موانع و محفظه (تابلو برق و جعبه کلید پریز)  و یا به طور مثال ایجاد حصار در پست برق (محصور کردن تجهیزات)

حفظ حریم شبکه برق به منظور قرار گرفتن در خارج از محدوده خطر (استقرار در خارج از دسترس)

به منظور حفاظت در برابر تماس مستقیم می توان از کلید جریان باقیمانده (محافظ جان RCD) و کلید اتوماتیک اشنایدر به عنوان حفاظت اضافی کمک گرفت.

استفاده از تجهیزات کلاس III و به عبارتی استفاده از منابع تغذیه با ولتاژ ایمنی خیلی پایین (SELV ،PELV ،FELV)

عایق بندی قسمت های برقدار

 می توان قسمتی از سیم برقدار یا فاز در دسترس را به وسیله نوار چسب عایق برق، عایق کرد تا از تماس افراد با آن جلوگیری شود. پوشش هایی مانند رنگ، وارنیش، لاک و نظایر آن به تنهایی برای عایق کردن مناسب نیستند و باید جسم عایق، مقاوم و دارای استاندارد لازم باشد. همچنین باید عایق مزبور تحت شرایط غیر عادی مانند تأثیرات مکانیکی، الکتریکی و حرارتی محیط اطراف، کیفیت و استقامت خود را حفظ کند.

از جمله محل هایی که احتمال تماس وجود دارد، ترمینال ها، انتهای کابل ها، بست ها و محل اتصال دو یا چند کابل به یکدیگر است که معمولاً این اتصالات هنگام نصب با استفاده از عایق هایی نظیر نوار، عایق بندی می شوند؛ مانند کابلی که جهت بستن در یک دوشاخه برق بیش از اندازه لخت شده و باید قسمتی را که در خارج از دو شاخه در دسترس است به وسیلۀ نوار عایق پوشاند.

محصور کردن تجهیزات (ایجاد موانع و محفظه)

چون قسمت های برقدار اکثر وسایل الکتریکی پوشیده یا محصور شده و دور از دسترس افراد هستند، ایمن بوده و شوک الکتریکی ایجاد نمی کند. بعضی از وسایل درون کپسول قرار دارند و امکان هیچ گونه دسترسی به داخل آن ها نیست البته در برخی موارد وجود سوراخ یا دریچه هایی جهت خنک شدن داخل محفظه ضرورت دارد.

لازم است وسایلی انتخاب و استفاده شوند که آب، گرد و غبار یا ذرات هادی مانند براده، نتواند داخل محفظه رود و یک مسیر هادی ایجاد سازد. محفظه وسایل الکتریکی باید متناسب با محیط باشد. قسمت های برقدار نیز باید در داخل محفظه یا در پشت مانع یا حصاری قرار داده شوند تا از دسترس خارج باشند و در صورت باز کردن یا برداشتن مانع آنها، به وسیلۀ آژیر یا چراغ خطر هشدار لازم داده شود.

این پوشش ها باید استقامت کافی داشته باشند تا در شرایط غیرعادی تحت فشار با قسمت های زنده یا برقدار تماس پیدا نکند. در صورتی که پوشش محافظ، مشبک یا سوراخ دار است، ابعاد سوراخ ها باید چنان باشد که نتوان از طریق انگشت با قسمت های برقدار تماس یافت. برای مثال، حفاظتی عایق باید روی شینه های تابلوی توزیع برق را بپوشاند تا با باز کردن در تابلو، صفحه عایق از تماس مستقیم دست یا انگشت با شینه های برقدار جلوگیری کند.

برداشتن حفاظ یا باز کردن حصار تنها باید با استفاده از ابزار خاص یا قطع برق امکان پذیر باشد؛ مانند پوشش استخوانی عایق که در داخل کوبیکل های فشار قوی یا متوسط، شینه ها را می پوشاند؛ حصار اطراف ترانسفورماتورهای زمینی در داخل ایستگاه ها.

0
دیدگاه‌های نوشته

*
*